امروز چهارشنبه 15 مرداد 1399

پیوندها


  • جلسه تفسیر نهج البلاغه در94/9/7

بسمه تعالي
جلسه تفسير نهج البلاغه مورخه 94/9/7
توسط حجت الاسلام و المسلمين ذاكري
 امام جماعت محترم مسجد جامع و مجتمع فرهنگي امام محمد باقر(ع)
بخش احكام
در صورتي كه شخصي، عملي را در اثر نداستن مسئله مدتي اشتباه انجام دهد دو حالت پيش مي آيد:
الف- اگر دسترسي به عالم و مسئله گو نداشته است اصطلاحاً جاهل قاصر است و عذرش پذيرفته است.
ب- اما اگر دسترسي به عالم داشته و خودش در يادگيري احكام و مسائل شرعي كوتاهي نموده جاهل مقصر است و تمامي اعمالش باطل است و بايد جبران نمايد.
بخش نهج البلاغه
قسمتي از خطبه 154 نهج البلاغه :
 شروط الامامه
فَلْيَصْدُقْ رَائِدٌ أَهْلَهُ، وَلْيُحْضِرْ عَقْلَهُ، وَلْيَکُنْ مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ، فَإِنَّهُ مِنْهَا قَدِمَ، وَإِلَيْهَا يَنْقَلِبُ. وَالنّاظِرُ بِالْقَلْبِ، الْعَامِلُ بِالْبَصَرِ، يَکُونُ مُبْتَدَأُ عَمَلِهِ أَنْ يَعْلَمَ: أَعَمَلُهُ عَلَيْهِ أَمْ لَهُ! فَإِنْ کَانَ لَهُ مَضَي فِيهِ، وَإِنْ کَانَ عَليْهِ وَقَفَ عِنْدَهُ. فَإِنَّ الْعَامِلَ بَغَيْرِ عِلْمٍ کَالسَّائِرِ عَلَي غيْرِ طَرِيقٍ، فَلاَ يَزِيدُهُ بُعْدُهُ عَنِ الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ إِلاَّ بُعْداً مِنْ حَاجَتِهِ، وَالْعَامِلُ بالْعِلْمِ کَالسَّائِرِ عَلَي الطَّرِيقِ الْوَاضِحِ.
ترجمه :
شرايط امامت و رهبري
 پس بايد امام و راهنماي مردم به مردم راست بگويد، و راه خرد پيمايد و از فرزندان آخرت باشد که از آن جا آمده و بدان جا خواهد رفت، پس آن که با چشم دل بنگرد، و با ديده درون کار کند، آغاز کارش آن است که بينديشد آيا عمل او به سود او باشد يا زيان؟ اگر به سود است ادامه دهد، و اگر زيانبار است توقف کند، زيرا عمل‏ کننده بدون آگاهي چون رونده‏اي است که بيراهه مي‏رود، پس هر چه شتاب کند از هدفش دورتر مي‏ماند، و عمل‏کننده از روي آگاهي، چون رونده‏اي بر راه راست است.
تفسير :
مفهوم امام و رهبر كسي است كه سرپرستي عده اي را عهده دار باشد . پس پدر براي خانواده اش امام و رهبر است و رئيس اداره براي كارمندان .
فَلْيَصْدُقْ رَائِدٌ أَهْلَهُ : امام علي عليه السلام اولين چيزي را كه براي رهبر لازم مي داند صداقت و راستي است. مردم بايد در او صداقت را ببينند.
وَلْيُحْضِرْ عَقْلَهُ : در مرحله بعد روي مساله عقل و خرد تاكيد شده است.  اين مسئله آن قدر مهم است كه در كتاب اصول كافي كه يكي از كتب اربعه شيعه است اولين بخش آن كتاب عقل و جهل است و در آن جا مي بينيم كه چقدر معصومين راجع به عقل مطلب گفته و تاكيد كرده اند.
وَ النّاظِرُ بِالْقَلْبِ، الْعَامِلُ بِالْبَصَرِ، يَکُونُ مُبْتَدَأُ....  : انسان عاقل ابتدا بايد با ديد باطني و بصيرت به كار بنگرد و ظاهرنگر نباشد. در همين خصوص امام صادق عليه السلام مي فرمايند : العامل علي غير بصيره كالسائر علي غير الطريق لايزيده السرعه السير الا بعداً : كسي كه كاري را بدون بصيرت انجام دهد بيراهه مي رود كه هرچه بر سرعتش بيفزايد او را از مقصد دورتر مي كند.
در فرمايشي بسيار زيبا از اميرالمومنين علي عليه السلام مي خوانيم : اعقل الناس انظرهم في العواقب يعني عاقل ترين مردم كسي است كه عاقبت نگرتر باشد.
بسياري از ازدواج هايي كه منجر به طلاق مي شود مربوط به اين است كه در همان ابتدا درست فكر نمي كنند. در تحقيقات اوليه فقط به ظاهر افراد و ميزان درآمد مي نگرند و معيارهاي صحيح يك ازدواج پايدار مانند ايمان و اخلاق حسنه و ...را در نظر نمي گيرند لذا زندگي آن ها دچار مشكلات فراوان شده و بعد از مدتي متلاشي مي شود.
از ديگر عواقب عدم تعقل در ابتداي كارها ، گرفتار افراط و تفريط شدن است. يعني كاري را بدون تعقل با سرعت زياد و افراط، آغاز نموده و پس از مدتي به علت خسته شدن يا عدم تطابق با روحيات دچار تفريط و كوتاهي مي شويم پس چه خوب است كه كارها را از همان ابتدا با تعقل و بصيرت آغاز نماييم تا كارمان منجر  به  شكست يا افراط و تفريط نگردد.